Informacja o realizacji zadania

Usuwamy azbest z terenu Gminy Zbąszynek

W okresie od maja 2025 r. do sierpnia 2026 r. Gmina Zbąszynek realizowała zadanie pn. „Usuwanie azbestu i wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Zbąszynek” w ramach Programu pn.: „Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest. Część 2 Przedsięwzięcia w zakresie zbierania, transportu oraz unieszkodliwiania odpadów zawierających azbest realizowane w gospodarstwach rolnych.” W ramach zadania usuniętych zostało 28,65 Mg (1 910 m2) wyrobów zawierających azbest pochodzących z 6 gospodarstw rolnych. Wartość wykonanych prac wyniosła 22 897,08 zł, w tym dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze wyniosło 20 055,00 zł.

Demontaż pokrycia dachowego z azbestu na terenie gminy Zbąszynek
Odpady zawierające azbest przygotowane na paletach do odbioru i utylizacji
Szkodliwość wyrobów zawierających azbest dla człowieka

Azbest był przez dziesięciolecia szeroko stosowany w budownictwie, przemyśle i transporcie ze względu na swoją trwałość, odporność na wysokie temperatury i niską cenę. Dziś wiemy jednak, że kontakt z włóknami azbestowymi stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych związanych z materiałami budowlanymi. Azbest to grupa minerałów włóknistych, które w stanie nienaruszonym mogą być względnie stabilne. Problem pojawia się wtedy, gdy materiał zawierający azbest ulega uszkodzeniu, kruszeniu lub starzeniu. W takich sytuacjach do powietrza uwalniają się mikroskopijne włókna, które po wdychaniu przedostają się głęboko do płuc i pozostają tam na całe życie.

Najważniejsze mechanizmy szkodliwości:
  • włókna azbestowe są nierozpuszczalne i nieusuwalne przez organizm,
  • wywołują przewlekłe stany zapalne,
  • mogą uszkadzać DNA komórek, prowadząc do nowotworów,
  • włókna azbestu mogą wywoływać poważne schorzenia, często rozwijające się po wielu latach (nawet 20–40).
Włókna azbestowe są w większości:
  • 1000 razy cieńsze niż ludzki włos,
  • zdolne do przenikania do najgłębszych partii płuc,
  • niewidoczne dla ludzkiego oka,
  • odporne na rozkład w organizmie.
Nawet krótkotrwała ekspozycja może zwiększać ryzyko chorób, ale największe zagrożenie dotyczy osób narażonych długotrwale lub intensywnie – np. podczas nieprofesjonalnych prac budowlanych. W Polsce najczęstszym źródłem zagrożenia są stare budynki i konstrukcje z lat 60.–90., w których stosowano płyty faliste i płaskie eternitowe, izolacje cieplne i ogniochronne, rury azbestowo–cementowe, okładziny i uszczelnienia.
Szczególnie niebezpieczne czynniki powodujące zagrożenia to:
  • cięcie, wiercenie lub łamanie płyt eternitowych,
  • samodzielny demontaż pokryć dachowych,
  • naturalna degradacja starych pokryć,
  • pożary budynków z azbestem (gwałtowne uwalnianie włókien),
  • nielegalne składowiska odpadów azbestowych.
Zasady bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest:
  • nigdy nie usuwać azbestu samodzielnie,
  • unikać uszkodzeń,
  • regularnie oceniać stanu pokrycia,
  • prawidłowo składować odpady.

Azbest to niezmiernie niebezpieczny materiał, którego szkodliwość wynika z właściwości mikroskopijnych włókien zdolnych do wywoływania śmiertelnych chorób po latach od ekspozycji. Odpowiedzialne postępowanie, znajomość zasad bezpieczeństwa oraz korzystanie z usług wyspecjalizowanych firm jest kluczowe dla ochrony zdrowia.