4.02.2026 r. – Światowy Dzień Walki z Rakiem

Dlaczego warto zamienić „Światowy Dzień Walki z Rakiem” na „Światowy Dzień Raka”?
Jarosław Gośliński | sty 31, 2026 |
Dlaczego warto zamienić „Światowy Dzień Walki z Rakiem” na „Światowy Dzień Raka”?  Zbliża się 4 lutego 2026 roku – World Cancer Day. Z tej okazji, razem z Fundacją Rak’n’Roll – już od kilku lat – zachęcamy do uważności i starannego dobierania określeń, którymi opisujemy nowotwór i osoby chore onkologicznie. W przestrzeni publicznej, wspólnej dla wszystkich, zrezygnujmy z metafor wojennych.
Zacznijmy od popularyzowania neutralnej emocjonalnie nazwy tego dnia: World Cancer Day to Światowy Dzień Raka (nie: Światowy Dzień Walki z Rakiem). Dlaczego?
1. W opisywaniu chorowania na raka i leczenia nowotworów odwołujemy się często do terminologii wojskowej: „iść na wojnę”, „wygrać”, „przegrać”, „pokonać”, „bitwa”.
Skoro choroba jest etapem w życiu, a coraz więcej osób wraca do zdrowia, powinien się zmienić również sposób mówienia o chorobach, w tym o raku, który ciągle przedstawiany jest jako „najstraszniejszy z możliwych scenariuszy”.
2. Rak ma w powszechnej świadomości specjalne, złowrogie znaczenie. Nie mówi się, że ktoś przegrał z grypą, zapaleniem płuc, zawałem czy udarem. Nowotwór zyskał oddzielny status, został niemal spersonifikowany, jawi się jako podstępny, zły, nieubłagany wróg, który „pokonuje” człowieka.
Choroba nowotworowa to nie gra, w której się wygrywa lub przegrywa. To etap życia, który się pojawia i który mija. Określenie, że ktoś „przegrał” ma w sobie coś bezlitosnego i okrutnego: grał, starał się, walczył, wierzył, miał nadzieję, ale jednak przegrał – znaczy umarł, jest przegrany.
3. Wojenna narracja wymusza konieczność bohaterskiej mobilizacji, manifestu mocy i rozpoczęcia „walki” z chorobą, na którą pacjenci często nie mają siły. Porównanie choroby nowotworowej do pola bitwy czy wojny, na której są zwycięzcy czy przegrani, ma się nijak do medycznego spojrzenia (raka się leczy!). Nakłanianie do walki może wpędzać pacjentów, którzy nie traktują chorowania w tych kategoriach, w poczucie winy, pogłębiać depresję. Kiedy choroba postępuje, a leczenie nie przynosi oczekiwanych efektów, chorzy czują się źle. Sądzą, że zawiedli swoich bliskich i lekarza, że nie „walczyli” wystarczająco.
Światowy Dzień Walki z Rakiem Raka. A może Światowy Dzień Raka.
Żeby oswajać chorobę onkologiczną i nie budować wokół niej dodatkowego napięcia, powinniśmy mówić o niej neutralnie: „chorować na raka”, „przechodzić przez raka”, „mieć nowotwór”, zamiast: „walczyć z rakiem” „toczyć bitwę z chorobą” „pokonywać dziadostwo”.
Gdy mówimy, że ktoś „walczy z rakiem”, zakładamy, że to, co dzieje się w chorobie, jej przebieg, zależy od pacjenta, że ma na niego wpływ – bo przecież „walczy” (sic!).
Na to, jak postrzegamy świat, wpływa język, jakim został nam opisany (najpierw przez naszych bliskich, a później – na podstawie tych schematów – nam przez nas samych).
Od pacjenta zależy wyłącznie to, czy będzie się leczył, czy nie będzie. Chory nie ma wpływu na to, czy wystąpią przerzuty czy dojdzie do remisji (tu uwaga: remisja to nie re-emisja, remisja to stan, w którym choroba nie daje objawów, jest wyciszona). Obiektywnie patrząc, chory ani nie wygra, ani nie przegra – bo nie było żadnej walki. Było leczenie.
To, w jaki sposób mówimy o Światowym Dniu Walki z Rakiem, rzutuje na to, jak będziemy patrzeć na przechodzenie przez chorobę. Czy straszenie nowotworem ułatwi zachęcanie do wykonywania badań profilaktycznych? Badacze języka i komunikolodzy mówią: nie!
Znamy historie pacjentów, którzy byli psychicznie wyczerpani „walką”, którą wymuszała na nich rodzina. Wiedzieli, że niewiele od nich zależy, ale czuli presję, by zadowolić bliskich – mieć lepsze wyniki „pokonać dziada”. Żyli w ciągłej „gotowości”, nie dawali sobie prawa do słabości. Przeżywanie lęku, rozczarowania, frustracji, ale także radości – wszystkich emocji, które mogą pojawiać się w chorobie, jest niezwykle ważne. Świadome ich doświadczenie pomaga w zachowaniu zdrowia psychicznego w trakcie leczenia i komfortu życia potem.
Każdy chory ma prawo do wyboru swojej opowieści o raku. Jeśli chce mówić, że „walczy” – ma do tego prawo, powinniśmy to uszanować. Wybór opowieści należy jednak do osoby opowiadającej – chorej. Obserwatorzy powinni pozostać neutralni.
W narracji, którą posługujemy się w Rak’n’Rollu i Zwrotniku Raka, mówimy o raku neutralnie – używamy określeń „chorowanie” lub „przechodzenie przez chorobę, przez raka” (rak – jak każda choroba – jest przecież etapem życia, jego częścią).
Narzucanie pacjentom i chorym wojennej metaforyki – która występuje choćby w nazwie Światowy Dzień WALKI z Rakiem – to odbieranie im prawa do przyjęcia wszystkich emocji związanych z chorobą, opowiedzenia i przeżycia jej po swojemu.
World Cancer Day 2026 – podcast Często o kimś, kto zachorował na raka, mówimy, że poszedł na wojnę, że ktoś „toczy nierówną walkę z chorobą”, „wygrał”, lub „przegrał”. Czy słusznie? Chorowanie na raka jest trudne. Mówienie o nim też. Rak’n’Talk to podcast, który pomaga przechodzić przez raka.
Nowotwory w Polsce
Według najnowszych danych – w 2023 roku do Krajowego Rejestru Nowotworów wpłynęły informacje o niemal 193 tys. nowych zachorowań na nowotwory złośliwe w Polsce.
Porównując dane z poprzednimi dwoma latami, wskaźniki umieralności nieznacznie się zwiększyły, natomiast wskaźniki zachorowalności istotnie się zwiększyły.
Nowotwory złośliwe stanowiły drugą przyczynę zgonów w Polsce, powodując w 2023 roku 26% zgonów mężczyzn i 23% zgonów kobiet. Choroby nowotworowe stanowią istotny problem zdrowotny przede wszystkim u osób w młodym i średnim wieku (25-64 lat). Zjawisko to jest szczególnie widoczne w populacji kobiet, w której nowotwory od lat pozostają najczęstszą przyczyną zgonów przed 65. rokiem życia, stanowiąc 31% zgonów młodych i 45% zgonów kobiet w średnim wieku (45-64 lat). Wśród starszych osób (> 65 roku życia) odsetek zgonów nowotworowych wśród mężczyzn stanowi niemal 1/3 przyczyn zgonów, wśród kobiet 1/5.
Światowy Dzień Raka – zasady profilaktyki
Światowy Dzień Raka to dobra okazja, aby wyrazić swoją solidarność z Pacjentami onkologicznymi, ale również edukować i promować profilaktykę przeciwnowotworową.

Jak obniżyć ryzyko zachorowania na nowotwór złośliwy? Warto uwzględnić dwanaście wskazówek zawartych w Europejskim Kodeksie Walki z Rakiem:

  • Nie pal. Nie używaj tytoniu w żadnej postaci. Stwórz w domu/pracy środowisko wolne od dymu tytoniowego.
  • Utrzymuj prawidłową masę ciała.
  • Bądź aktywny fizycznie w codziennym życiu. Wiele badań potwierdziło zależność między aktywnością fizyczną a zdrowiem i ograniczeniem ryzyka zachorowania na wiele typów nowotworów. Regularne ćwiczenia zmniejszają ryzyko zachorowania na raka okrężnicy, raka piersi, raka trzonu macicy i raka prostaty. Zmniejszenie ryzyka wystąpienie nowotworów jest wprost proporcjonalne do stopnia aktywności fizycznej. Nadwaga sprzyja wystąpieniu nowotworów, ponieważ przyczynia się do nieprawidłowych zmian wielu parametrów biochemicznych, bezpośrednio wpływających na metabolizm komórek nowotworowych. Otyłość – zwłaszcza brzuszna – powoduje odbiegające od normalnych wartości stężenie hormonów i czynników wzrostu, które mogą sprzyjać rozwojowi komórek nowotworowych.
  • Przestrzegaj zaleceń prawidłowego sposobu żywienia: jedz dużo produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, warzyw i owoców; ogranicz spożycie wysokokalorycznych produktów spożywczych (o wysokiej zawartości cukru lub tłuszczu) i unikaj napojów słodzonych; unikaj przetworzonego mięsa; ogranicz spożycie mięsa czerwonego i żywności z dużą ilością soli.
  • Jeśli pijesz alkohol dowolnego rodzaju, ogranicz jego spożycie. Abstynencja pomaga zapobiegać nowotworom.
  • Unikaj nadmiernej ekspozycji na promienie słoneczne (dotyczy to szczególnie dzieci). Chroń się przed słońcem, używaj produktów przeznaczonych do ochrony przeciwsłonecznej. Nie korzystaj z solarium.
  • Chroń się przed działaniem czynników i substancji rakotwórczych w miejscu pracy. Postępuj zgodnie z zaleceniami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy.
  • Kobiety powinny pamiętać o tym, że: karmienie piersią zmniejsza u matki ryzyko zachorowania na nowotwory. Jeśli możesz, karm swoje dziecko piersią; hormonalna terapia zastępcza zwiększa ryzyko rozwoju niektórych nowotworów. Ogranicz jej stosowanie.
  • Zadbaj o to, aby twoje dzieci poddano szczepieniom ochronnym przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (dotyczy noworodków); wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV).

Bierz udział w zorganizowanych programach badań przesiewowych (skrining onkologiczny) w celu wczesnego wykrywania: raka jelita grubego (zalecenie dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet); raka piersi (u kobiet); raka szyjki macicy (u kobiet).

ZOBACZ: Dlaczego warto zamienić „Światowy Dzień Walki z Rakiem” na „Światowy Dzień Raka”? https://www.zwrotnikraka.pl/swiatowy-dzien-walki-z-rakiem/

____________________________________________

21.01.2026 r. – Zdrowa dieta seniora

w ramach Środy z Profilaktyką, z okazji Dnia Babci i Dziadka, zwracamy szczególną uwagę na prawidłowe odżywianie seniorów, które odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia, sprawności i dobrego samopoczucia na długie lata.

Zdrowa dieta seniora, co warto wiedzieć?

Wraz z wiekiem zmieniają się potrzeby organizmu, dlatego dieta osób starszych powinna być dobrze zbilansowana, lekkostrawna i dostosowana do indywidualnych możliwości. Odpowiednie żywienie wspiera odporność, serce, kości oraz pomaga zapobiegać chorobom przewlekłym, takim jak cukrzyca czy nadciśnienie.

W codziennej diecie seniorów szczególnie ważne są:
• regularne posiłki, najlepiej 4–5 mniejszych porcji dziennie,
• odpowiednia ilość białka (np. ryby, jaja, nabiał, rośliny strączkowe), które wspiera mięśnie i siłę,
• warzywa i owoce jako podstawa jadłospisu- źródło witamin, składników mineralnych i błonnika,
• produkty pełnoziarniste wspomagające trawienie i pracę jelit,
• zdrowe tłuszcze, zwłaszcza oleje roślinne i ryby morskie, korzystne dla serca i mózgu,
• odpowiednie nawodnienie, regularne picie wody, nawet przy braku uczucia pragnienia.

Warto również:
• ograniczać sól, cukier i produkty wysokoprzetworzone,
• wybierać gotowanie, duszenie i pieczenie zamiast smażenia,
• dbać o odpowiednią podaż witaminy D i wapnia, istotnych dla zdrowia kości.

Praktyczne jadłospisy, porady żywieniowe oraz inspiracje kulinarne dostosowane do potrzeb seniorów dostępne są na portalu Diety NFZ:
👉 https://diety.nfz.gov.pl/

Pamiętajmy- zdrowa dieta to jeden z najważniejszych elementów wspierających samodzielność, energię i dobrą jakość życia seniorów każdego dnia.

____________________________________________________________

17.12.2025 r. – Likwidowanie barier środowiskowych i społecznych, pomoc w codziennym funkcjonowaniu.

Lubuski Oddział NFZ w Zielonej Górze odpowiada na pytania: – jak radzić sobie z niepełnosprawnością, gdzie szukać pomocy, promuje zdrowy stylu życia, sport jako element rehabilitacji.

Oddział w Zielonej Górze wziął udział w projekcie, który promował Salę Obsługi jako sprzyjającą osobom ze specjalnymi potrzebami, jako, że profilaktyka też miała w tym swój mały wkład

–  tym bardziej zachęcam do obejrzenia: https://www.youtube.com/watch?v=koCLsDGYubQ i subskrybowania.

Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadza kolejne rozwiązania, aby każdy — niezależnie od stopnia sprawności — mógł komfortowo korzystać z naszych usług.

W oddziałach NFZ wprowadzone zastały m.in.:

  • udogodnienia architektoniczne – podjazdy, windy, szerokie przejścia
  • cicha godzina – ograniczenie bodźców wzrokowych i słuchowych, szczególnie pomocne dla osób w spektrum autyzmu
  • rezerwacja wizyt – osoby ze szczególnymi potrzebami i ich opiekunowie mogą korzystać z wydłużonego, 30-minutowego czasu obsługi w odizolowanym, wyciszonym pomieszczeniu
  • stanowiska z pętlami indukcyjnymi dla osób z niedosłuchem
  • obsługa w języku migowym – na miejscu i online
  • materiały informacyjne w formatach dostępnych dla osób niewidomych i słabowidzących
  • priorytetowa obsługa dla osób ze szczególnymi potrzebami.

​ ​Dążymy do pełnej dostępności i komfortu wszystkich klientów!

Niektórym pacjentom przysługują uprawnienia szczególne takie jak np. bezpłatne leki, korzystanie ze świadczeń bez skierowania, czy też pobyt w sanatorium.

Zakres takich uprawnień może być różny w zależności od tego, do jakiej grupy uprzywilejowanych należysz.

Ważne! Aby skorzystać z przysługującego uprawnienia powinieneś przedstawić odpowiedni dokument potwierdzający.

Więcej szczegółów o uprawnieniach Kliknij tutaj.

_____________________________________________

24.11.2025 r. – Krwiodawstwo

W Zbąszynku można oddać krew w mobilnym punkcie poboru krwi  tzw.” krwiobusie” w Zbąszyneckim Ośrodku Kultury oraz w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego. 

26 listopada br. na placu przed ZOK odbyła się ostatnia w tym roku akcja honorowego oddawania krwi! 🩸❤️.
Zebrano honorowo od 20 osób, 9 litrów krwi. Dziękujemy krwiodawcą i ZOK za wspaniały dar świąteczny. Dziękujemy Wam za to!

Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Zielonej Górze

Czy wiesz, że jedno Twoje oddanie krwi może uratować życie?
To jeden z najprostszych gestów, które naprawdę ratują życie. W dzisiejszej Środzie z Profilaktyką mówimy o tym, kto może zostać Dawcą Krwi i jakie korzyści to daje.

Kto może oddać krew?

  • osoby 18–65 lat,
  • waga min. 50 kg,
  • dobry ogólny stan zdrowia.
    Niektóre sytuacje chwilowo wykluczają — wszystko sprawdzisz w punktach poboru.

Dlaczego warto?

  • dzień wolny od pracy/szkoły w dniu oddania i dzień po,
  • posiłek regeneracyjny,
  • bezpłatne badania.

Więcej o przywilejach krwiodawców znajdziesz na: https://krwiodawcy.org/korzysci-z-hdk

To prostsze, niż myślisz!
Wystarczy przyjść do centrum krwiodawstwa, przejść krótką kwalifikację i oddać krew.

___________________________________________________________

13.11.2025 – PROFILAKTYKA CUKRZYCY – DIABETYCY W PRACY

Światowy Dzień Cukrzycy 2025 obchodzony jest 14 listopada, ale inicjatywy i wydarzenia związane z kampanią trwają od listopada 2024 do stycznia 2026 r. W 2025 r. temat przewodnim, ogłoszonym przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną, jest „Cukrzyca i dobre samopoczucie”.

Wszystko o cukrzycy – kliknij

Z okazji Światowego Dnia Cukrzycy, władze lokalne składają serdeczne życzenia wszystkim osobom zmagającym się z cukrzycą, w tym szczególnie członkom i sympatykom Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków Lubuskiego Oddziału Rejonowego w Zielonej Górze Koło w Zbąszynku. Dziękują Państwu za prowadzone działania profilaktyczne i upowszechnianie wiedzy na temat cukrzycy.

Burmistrz Zbąszynka Wiesław Czyczerski i Przewodniczący Rady Miejskiej Andrzej Budych podkreślają znaczenie zdrowia, wytrwałości oraz pozytywnego podejścia do życia. Ich przesłanie jest jasne: każda osoba z cukrzycą zasługuje na wsparcie i zrozumienie, a także na sukcesy zarówno w sferze prywatnej, jak i zawodowej.

Życzymy Państwu siły i wytrwałości oraz wszelkiego wsparcia w walce o własne zdrowie.

Zapraszamy także Pracodawców i Pracowników do większych działań pn. „Dowiedz się więcej i zrób więcej dla cukrzycy w miejscu pracy, które pozwolą lepiej zrozumieć potrzeby osób z cukrzycą i uświadomić, że bez względu na chorobę, są one w stanie pracować i współpracować równie dobrze, co osoby zdrowe.

Naturalnym jest, że każdy z nas chce się czuć dobrze zarówno w pracy, jak i poza nią. W warunkach pracy niedostosowanych do potrzeb zdrowotnych, nawet najbardziej satysfakcjonujące zadania, mogą okazać się ciężkie w realizacji, co powoduje frustrację. Środowisko pracy kształtowane są przez system prawny, ale też przez samych pracodawcy jak i pracowników, dlatego warto podejmować wszelkie działania, które pozwolą na jak najlepsze samopoczucie wśród pracowników.

Wyzwania diabetyków w pracy

Miliony osób z cukrzycą codziennie zmagają się z wyzwaniami związanymi z radzeniem sobie z chorobą w miejscu pracy, w tym ze stygmatyzacją, dyskryminacją i wykluczeniem. Częste problemy, z którymi się mierzą to również: nieregularne godziny pracy, stres zawodowy, brak zrozumienia przez współpracowników. To również bariery wynikające z obaw pracodawcy dotyczących wydajności pracownika. To wszystko ma również negatywny wpływ zarówno na zdrowie fizyczne, jak i psychiczne, odbierając radość z wykonywanego zawodu.

Przypominamy, że w nawiązaniu do tegorocznego hasła Zarząd Główny Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków ogłosił Plebiscyt, w którym przyzna Pracodawcom Certyfikaty „Diabetes At Work – z cukrzycą w pracy”. 

Organizatorzy chcą w ten sposób wyróżnić firmy i instytucje, które tworzą miejsca pracy przyjazne diabetykom, a w ten sposób promować i zachęcać innych do podejmowania takich działań. Nie dotyczy to tylko promowania zdrowych nawyków żywieniowych, badań profilaktycznych czy zdrowych przekąsek, które gwarantuje coraz częściej oferują pracodawcy. Chodzi również o edukację pracowników, która pozwoli lepiej zrozumieć potrzeby osób z cukrzycą i uświadomić, że bez względu na chorobę, są one w stanie pracować i współpracować równie dobrze, co osoby zdrowe. To również wyczulenie na objawy choroby i sposoby wsparcia, w razie problemów zdrowotnych w trakcie pracy.

Szczegóły o akcji

W Światowy Dzień Cukrzycy przyłącz się do naszego apelu do pracodawców i pracowników na całym świecie: „„Dowiedz się więcej i zrób więcej dla cukrzycy w miejscu pracy” i rozpocznij zmiany na rzecz lepszego #DiabetesLife.

_____________________________________
Cukrzyca typu 2 rozwija się powoli i często przez długi czas nie daje żadnych objawów. Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:
– stopa cukrzycowa,
– uszkodzenia naczyń krwionośnych prowadzące do chorób serca,
– retinopatia cukrzycowa – uszkodzenie wzroku,
– neuropatia – uszkodzenie nerwów obwodowych,
– niewydolność nerek.

Dobra wiadomość jest taka, że cukrzycy typu 2 można skutecznie zapobiec!
Wystarczy kilka zmian w codziennym stylu życia:

– Jedz zdrowo – ogranicz słodkie napoje, słodycze i przetworzoną żywność.
– Ruszaj się regularnie – minimum 30 minut aktywności dziennie znacząco zmniejsza ryzyko choroby.
– Dbaj o prawidłową masę ciała – nawet niewielka redukcja wagi poprawia wyniki.
– Badaj poziom cukru we krwi – szczególnie jeśli w rodzinie występuje cukrzyca, masz nadwagę lub prowadzisz siedzący tryb życia.
– Unikaj używek – palenie i nadmierne spożycie alkoholu zwiększają ryzyko powikłań.

Zadbaj o zdrowie już dziś – profilaktyka się opłaca!
Słodkie życie bez cukru jest możliwe – wszystko zaczyna się od codziennych wyborów.

Więcej informacji znajdziesz na stronie: https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/cukrzyca-jak-jej-zapobiec

_______________________________________

20.10.2025 – OSTEOPOROZA

Osteoporoza to „cichy złodziej kości” – przez długi czas nie daje objawów, a jej pierwszym sygnałem bywa złamanie. Dlatego tak ważne jest, by o kości dbać zanim zaczną się problemy.

Z tego też względu Gmina Zbąszynek realizuje od 2023 roku  program profilaktyki zdrowotnej pn. „Profilaktyka i wczesne wykrywania osteoporozy wśród mieszkańców Gminy Zbąszynek” . Celem głównym programu jest uzyskanie lub utrzymanie wysokiego poziomu wiedzy z zakresu profilaktyki osteoporozy oraz zapobiegania złamaniom osteoporotycznym, obejmującej zagadnienia teoretyczne i praktyczne, wśród co najmniej 60% uczestników programu. Program jest skierowany głównie do kobiet w wieku 40-64 lat z czynnikami ryzyka osteoporozy, kobiet powyżej 65 roku życia oraz mężczyzn powyżej 75 lat. Program profilaktyki i wczesnego wykrywania osteoporozy, realizowany w Gminie Zbąszynek w latach 2023- 2025 finansowany jest Subfunduszu Rozwoju Profilaktyki w ramach Funduszu Medycznego w kwocie 252 000,00 zł.
Burmistrz Zbąszynka ogłosił konkurs na wybór realizatora programu. Komisja Konkursowa w składzie: Krzysztof Krzywak przewodniczący, Patrycja Lisek zastępca przewodniczącego i Agnieszka Ratyńska sekretarz wybrała do realizacji programu podmiot medyczny COGITO Sebastian Łaźniak z Kalisza. Burmistrz Zbąszynka zatwierdził wybór komisji i podpisał stosowną umowę. Powołał także Radę ds. realizacji Programu. 

Realizacja programu kończy się w 2025 r. Obecnie zapraszamy tych mieszkańców Gminy, którzy jeszcze nie brali udziału w programie do kontaktu w celu uzyskania odpowiedzi ” czy istnieje w moim przypadku ryzyko wystąpienia osteoporozy.
 Kontakt: Krzysztof Krzywak tel. 693989143, Przychodnia Lekarska w Zbąszynku przy ul. Długiej 1, pokój nr 6. Warto.

W dzisiejszej środzie z profilaktyką przypominamy, jak ważna jest profilaktyka osteoporozy!

Zdrowe kości to większa niezależność i bezpieczeństwo na lata. Nie daj się złamać – działaj profilaktycznie!

Więcej informacji:
Jak zachować zdrowe kości i zapobiec osteoporozie – pacjent.gov.pl

__________________________________________________

8.10.2025 – DEPRESJA U DZIECKA

Twoje dziecko nagle traci energię, wycofuje się z kontaktów, nie radzi sobie w szkole? Nie zrzucaj tego na „trudny wiek”. To mogą być pierwsze objawy depresji.

Dzisiejszym tematem Środy z Profilaktyką jest edukacja zdrowotna dzieci, a dokładniej skupimy się na rosnącej wśród tej grupy wiekowej- depresji.

Na co zwrócić uwagę?

  • wyraźna zmiana nastroju, smutek, drażliwość
  • izolowanie się od rówieśników i rodziny
  • brak zainteresowania dotychczasowymi aktywnościami
  • zaburzenia snu i apetytu
  • trudności w koncentracji, spadek ocen
  • myśli rezygnacyjne lub poczucie winy

Utrzymywanie się objawów przez co najmniej dwa tygodnie to sygnał alarmowy – warto zareagować jak najszybciej.

Co możesz zrobić?

  • Stwórz przestrzeń do spokojnej rozmowy i słuchania
  • Zadbaj o regularność dnia: sen, ruch, zdrowe jedzenie
  • Obserwuj, nie oceniaj – wspieraj uważnie i cierpliwie
  • W razie potrzeby – sięgnij po profesjonalne wsparcie

Depresja to choroba, nie fanaberia. Wczesna reakcja może zapobiec poważnym konsekwencjom.

Więcej informacji: https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/depresja-u-dzieci-i-mlodziezy

________________________________________________________

24.09.2025 – PROFILAKTYKA CHORÓB SERCA

„Są tysiące chorób, ale tylko jedno zdrowie”

Do głównych chorób układu sercowo-naczyniowego należą m.in. nadciśnienie tętnicze, zawał serca, choroba wieńcowa, udar mózgu. Choroby te stanowią najczęstszą przyczynę zgonów. Wpływa na to wiele czynników, również tych, które są następstwem niedostatecznej dbałości o prozdrowotne zachowania. Dlatego, aby zminimalizować ryzyko zachorowania, tak ważne jest wyeliminowanie niewłaściwych nawyków, prowadzenie zdrowego stylu życia oraz regularne badania profilaktyczne.

Postaw na profilaktykę

Dla osób szczególnie narażonych na choroby układu krążenia powstał program Profilaktyki Chorób Układu Krążenia (ChUK), którego jednym z istotnych elementów jest podnoszenie świadomości pacjentów poprzez edukację i aktywną profilaktykę. W 2023 roku z programu ChUK skorzystało ponad 570 tys. pacjentów.

Zobacz więcej TUTAJ! i TUTAJ!

Przypominam również o nowym programie Moje Zdrowie, który obejmuje diagnostykę m.in.:

  • chorób serca
  • nowotworów
  • cukrzycy
  • zdrowia psychicznego, a szczegóły TUTAJ!

ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA MATERIAŁÓW.

________________________________________________________

03 września 2025 – PROFILAKTYKA RAKA SZYJKI MACICY

Rak szyjki macicy to jeden z częstszych nowotworów występujących u kobiet. Na wczesnym etapie jest wyleczalny w ponad 99% przypadków. Niewykryty i nieleczony może prowadzić do śmierci. Dlatego każda kobieta po 25 r. ż. powinna regularnie wykonywać profilaktyczne badania cytologiczne

Na badanie cytologiczne możesz umówić się przez IKP lub mojeIKP.

Sprawdź, jak się umówić przez IKP.

Aby wziąć udział w programie nie musisz mieć skierowania. Wystarczy, że zgłosisz się do ginekologa lub położnej.

Zapiszesz się też sama poprzez e-rejestrację.

Poznaj centralną e-rejestrację.

Rak szyjki macicy jest ósmym co do częstości występowania nowotworem u kobiet w Polsce – stanowi ponad 2,5% nowotworów u kobiet. Rocznie jest wykrywany u ponad 2200 kobiet, a 1400 z nich umiera z jego powodu.

Regularne badania cytologiczne pozwalają wykryć zmiany przedrakowe i raka we wczesnym – uleczalnym – stadium choroby. Badania dowodzą, że 1,5- 2% rozmazów cytologicznych jest nieprawidłowych i wymaga dalszej diagnostyki.

Czy program jest dla Ciebie?

Tak, jeżeli

  • jesteś kobietą w wieku od 25 do 64 lat, która w ciągu ostatnich 3 lat nie miała wykonywanego przesiewowego badania cytologicznego.

Dostępne są dwa rodzaje badań przesiewowych:

  • schemat tradycyjny
    • klasyczna cytologia
    • wykonywana co 3 lata
  • schemat nowy
    • polega na wykonaniu testu HPV HR z genotypowaniem, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy
    • wykonywany jest co 5 lat
    • jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego pobranego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię na podłożu płynnym (LBC).

Czym jest nowa metoda

  • Test HPV HR z genotypowaniem to badanie molekularne, które wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku wywoływania raka szyjki macicy. Materiał do badania pobiera się wymazem z szyjki macicy.
  • Cytologia płynna (LBC) wykonywana będzie tylko wtedy, gdy wynik testu HPV HR jest dodatni. Co ważne – nie trzeba wtedy ponownie pobierać wymazu, bo wykorzystuje się materiał z tego samego pobrania.
  • Zakres i częstotliwość badań będzie zależał od wyników testów.

Uwaga! Pacjentki leczone z powodu nowotworu złośliwego szyjki macicy po zakończeniu kontroli onkologicznej (decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne) ponownie mogą zostać objęte badaniami cytologicznymi.

Cel programu

  • zmniejszenie wskaźnika umieralności kobiet na raka szyjki macicy do poziomu osiągniętego w krajach Unii Europejskiej,
  • zwiększenie wiedzy kobiet na temat profilaktyki raka szyjki macicy i wprowadzenie na terenie całego kraju jednolitego modelu postępowania diagnostycznego.

Kto i gdzie realizuje program?

  1. Każda poradnia położniczo-ginekologiczna, która ma podpisaną umowę z NFZ.
  2. Wybrane poradnie POZ, które podpisały umowę na świadczenia położnej POZ w Programie profilaktyki raka szyjki macicy.

Sprawdź, gdzie wykonać cytologię (wejdź w „Programy profilaktyczne” i wybierz z listy „Profilaktyka raka szyjki macicy).

Co Cię czeka w ramach programu?

Skorzystasz z bezpłatnej cytologii, wykonanej przez lekarza lub położną posiadającą odpowiedni certyfikat nadany przez Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy.

Jeśli Twój wynik będzie prawidłowy, lekarz ginekolog zaleci Ci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 3 lat lub – w uzasadnionych przypadkach (w szczególności, jeżeli jesteś zakażona wirusem HIV, przyjmujesz leki immunosupresyjne lub jesteś zakażona HPV – typem wysokiego ryzyka) – po upływie 12 miesięcy.

W przypadku, gdy w badaniu zostaną stwierdzone zmiany o charakterze dysplastycznym, lekarz ginekolog skieruje Cię na dalszą diagnostykę – badanie kolposkopowe lub badanie kolposkopowe z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. Jeżeli te badania nic nie wykażą, lekarz poinformuję Cię o terminie kolejnego badania cytologicznego – za 3 lata lub w uzasadnionych przypadkach po upływie 1 roku.

Jeżeli rozpoznano u Ciebie raka szyjki macicy lub inne schorzenie, zostaniesz skierowana (poza programem) do leczenia specjalistycznego w warunkach ambulatoryjnych/szpitalnych lub na dalszą diagnostykę do placówek posiadających umowę z NFZ.

Kiedy się zapisać?

Warto zgłosić się jak najszybciej. Tylko wczesna diagnostyka pozwala na wykrycie zmian na początkowym etapie i podjęcie skutecznego leczenia.

Co przygotować?

Na wizytę weź ze sobą dokument tożsamości.

Pamiętaj, że na badanie:

  • nie należy zgłaszać się w czasie krwawienia miesiączkowego,
  • najlepiej zgłosić się nie wcześniej niż 4 dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż 4 dni przed rozpoczęciem miesiączki,
  • co najmniej 4 dni przed pobraniem wymazu cytologicznego nie należy stosować żadnych leków dopochwowych,
  • od ostatniego badania ginekologicznego / USG przezpochwowego powinien upłynąć co najmniej 1 dzień.

Jak długo będziesz czekać?

Termin wizyty ustali placówka, do której się zgłosisz.

Co zyskasz?

Zdobędziesz niezbędną wiedzę dotyczącą profilaktyki raka szyjki macicy, która pozwoli Ci świadomie kontrolować swoje zdrowie. Poddając się regularnym badaniom, będziesz miała szansę na wczesne wykrycie zmian i podjęcie skutecznego leczenia.

Instytucja odpowiedzialna za Program

Narodowy Fundusz Zdrowia

Podstawa prawna

Świadczenia opieki zdrowotnej związane z wczesnym wykrywaniem raka szyjki macicy są finansowane zgodnie z załącznikiem nr 3 do Zarządzenia Nr 111/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju programy zdrowotne – w zakresach: profilaktyczne programy zdrowotne (z późn. zm.).

_____________________________________________________________

24 sierpnia 2025- ZDROWY I BEZPIECZNY POWRÓT DO SZKOŁY 

  • Wkrótce zadzwoni pierwszy dzwonek.
  • Zaczynamy kompletować wyprawkę szkolną — czas na wybór tornistra, mebli i innych akcesoriów do pokoju dziecka.
  • Pozornie proste wybory okazują się trudne. Od tego, czy wybierzemy dobrze, zależy zdrowie i komfort naszych pociech.
  • Zastanawiasz się, jak dobrać odpowiedni plecak i stworzyć miejsce do nauki? Przeczytaj nasz Poradnik Pacjenta NFZ i zapewnij swojemu dziecku zdrowy start w nowy rok szkolny.

ABC profilaktyki wad postawy

Dzieci w wieku szkolnym nawet kilkanaście godzin dziennie spędzają w pozycji siedzącej. Siedzą w szkole, podczas odrabiania lekcji i zajęć dodatkowych. Kiedy mają chwilę, odpoczywają… najczęściej również siedząc. Wtedy oglądają telewizję lub grają na komputerze bądź siedzą w telefonie.

Pozycja siedząca wpływa na rozwój wad postawy. Nie chodzi tylko o estetykę. Nieleczone wady są przyczyną wielu problemów zdrowotnych i mogą prowadzić nawet do kalectwa.

Jeśli chcesz uniknąć rozwoju wad postawy u dziecka:

  • zredukuj jego siedzący tryb życia
  • zachęcaj dziecko do zwiększonej aktywności ruchowej
  • ucz dziecko, jak utrzymywać prawidłową postawę ciała
  • ogranicz korzystanie ze smartfonów – nienaturalnie pochylona głowa nad telefonem obciąża odcinek szyjny
  • odpowiednio dostosuj miejsce nauki i wypoczynku dziecka.

Czym są wady postawy?

Wady postawy to nieprawidłowe (niefizjologiczne) ułożenie ciała, które może prowadzić do bólu, dolegliwości neurologicznych i nieprawidłowego rozwoju narządów wewnętrznych. Wady postawy zazwyczaj kojarzą nam się z krzywym kręgosłupem, ale dotyczą także:

  • stóp
  • kolan
  • miednicy
  • barków
  • łopatek
  • zaburzeń prawidłowego napięcia mięśniowego.

Zdrowie na pierwszym planie

Twoje dziecko przyjmuje złą postawę? A może zbyt dużo czasu spędza przed komputerem i telewizorem? Wady postawy to coraz większy problem dzieci w wieku szkolnym. Niestety, nieleczone z wiekiem pogłębiają się i utrwalają. O tym jak im zapobiegać rozmawiamy z dr Justyną Blodą – fizjoterapeutką pediatryczną.

Zasubskrybuj nasz kanał YouTube Akademia NFZ i dołącz do społeczności, która zdrowie stawia na pierwszym planie otwiera się w nowej karcie

Plecak ważna rzecz, na co zwracać uwagę

Gdy dziecko rośne, kształtuje się jego sylwetka. Źle dobrany tornister może powodować lub pogłębiać wady postawy. Przeciążone i nieprawidłowo noszone tornistry szkolne są jednym z głównych czynników wpływających na występowanie wad postawy i bólu kręgosłupa u dzieci.

Wybierając plecak do szkoły, kieruj się przede wszystkim dobrem dziecka. Estetyka powinna mieć drugorzędne znaczenie.

Dobrze dobrany tornister pewien być:

  • lekki –  waga plecaka (razem z jego wyposażeniem) nie powinna przekraczać 10-15 proc. masy ciała dziecka
  • dopasowany – dół tornistra powinien kończyć się na linii pleców, a góra przed karkiem
  • ergonomiczny – usztywniana i wyprofilowana ścianka, która przylega do pleców
  • praktyczny – równe, szerokie (co najmniej 4 cm) szelki, z możliwością regulacji ich długości
  • bezpieczny – dodatkowe zapięcie spinające szelki z przodu klatki piersiowej
  • widoczny – elementy odblaskowe zapewniające lepszą widoczność dziecka na drodze.
Czy wiesz, że…?
Zbyt ciężki tornister powoduje bóle kręgosłupa, które wynikają z przeciążenia mięśni. Te z kolei mogą doprowadzić do niekorzystnych zmian układu kostno-mięśniowego, a takie wady zostają do końca życia.

Jak przygotować miejsce do nauki?

1. Biurko, jeśli to możliwe, ustaw tak, aby światło dzienne padało na nie z odpowiedniej strony, aby piszące na nim dziecko, nie zasłaniało go ręką.

2. Włączona lampka biurkowa powinna oświetlić całą powierzchnię biurka.

3. Krzesło wybierz z opcją regulacji wysokości siedziska i kąta nachylenia oparcia. Najlepiej gdyby było specjalnie wyprofilowane, umożliwiające podparcie lędźwiowego odcinka kręgosłupa. Wysokość siedziska należy ustawić tak, żeby dziecko mogło siedzieć ze stopami swobodnie opartymi o podłogę.

4. Jeśli przestrzeń w pokoju na to pozwoli, dokupmy dodatkowe siedzisko – może nim być duża piłka gimnastyczna lub taka do ćwiczeń, która relaksuje kręgosłup i zapobiega skrzywieniom jego dolnych odcinków oraz wzmacnia mięśnie.

Prawidłowa postawa przy biurku

Podczas siedzenia przy biurku dziecko powinno mieć:

  • proste plecy
  • stopy oparte o podłogę
  • kolana ugięte pod kątem 90 stopni
  • oparty o krzesło odcinek lędźwiowy kręgosłupa i piersiowy dolny
  • przedramiona oparte na biurku
  • głowę lekko pochyloną nad stołem.

Odpowiednie obuwie to klucz do prawidłowej postawy

Wybór obuwia dla dziecka do szkoły to nie lada wyzwanie. Ma ono ogromne znaczenie dla jego zdrowia i prawidłowej postawy. Dzieci spędzają w szkole wiele godzin, co sprawia, że ich stopy intensywnie pracują. Niewłaściwie dobrane buty mogą prowadzić nie tylko do problemów ze stopami, ale także z całym układem ruchu, w tym z kręgosłupem i stawami.

Wybierasz obuwie dla dziecka? Zwróć uwagę na:

  • elastyczność – powinno zginać się w obu kierunkach (bez wysiłku)
  • lekkość – powinno być tak lekkie, jak to tylko możliwe
  • odpowiedni kształt – który będzie odpowiadał anatomicznemu kształtowi stóp: odpowiednio szerokie w palcach (by ich nie uciskać) oraz węższe w okolicach pięty (by dobrze trzymać stopę)
  • naturalne materiały – takie jak: skóra, bawełna czy wełna, żeby stopy mogły swobodnie oddychać i się nie pociły
  • łatwość zakładania – wybierz buty, które dziecko bez trudu samodzielnie założy
  • giętką, cienką i antypoślizgową podeszwę – np. z kauczuku, dzięki temu dziecko będzie bezpieczniejsze także na śliskich powierzchniach
  • dopasowany rozmiar – buty nie powinny w żaden sposób uciskać stóp dziecka ani się z nich zsuwać
  • dopasowanie do typu stopy – zależnie od tego czy jest ona wąska, szeroka, czy ma wysokie podbicie.

Zdrowie dziecka, to powinno Cię zainteresować:

Szczepienie przeciw HPV uchroni Twoje dziecko przed rakiem otwiera się w nowej karcie

Stomatolog dla dzieci – co na NFZ? otwiera się w nowej karcie

Jak pomóc dziecku w kryzysie psychicznym?

____________……….._________………..___________………….____________

13.08.2025 – AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA OD NAJMŁODSZYCH LAT !!!

Aktywność fizyczna (ruchowa) jest podstawowym stymulatorem rozwoju psychosomatycznego człowieka. Rozwija ona dyspozycje związane m.in. z umiejętnościami ruchowymi, zdolnościami motorycznymi, postawą czy zahartowaniem ciała.
Korzystne zmiany w organizmie, zależą w dużym stopniu od odpowiednio dobranej intensywności bodźców ruchowych. Brak aktywności ruchowej, zbytnie jej ograniczenie, jak i jej nadmiar są szkodliwe dla organizmu.
Aktywność ruchowa jest regulatorem procesów organicznych młodego organizmu.

Ruch wzmacnia ustrój młodego człowieka, kształtując i usprawniając wszystkie jego układy:

  • w szczególności układ ruchowy,
  • krążenia, oddechowy,
  • nerwowy,
  • wegetatywny i dokrewny.
Ćwiczenia fizyczne pobudzają dojrzewanie ośrodków ruchowych w mózgu, przez co poprawiają rozwój sprawności motorycznej. Wzrasta szybkość przewodzenia bodźców nerwowych, usprawnia się koordynacja ruchów oraz ekonomika pracy.
W ramach projektu AKADEMIA NFZ powstał katalog dla dzieci tzw. ATLAS ĆWICZEŃ – opracowanie i wdrożenie programu edukacji profilaktycznej w szkołach (aktywność fizyczna, zdrowe odżywianie).
Do pobrania TUTAJ!
  • Wady postawy są najczęściej występującym problemem zdrowotnym wśród dzieci i młodzieży w wieku szkolnym.
  • Instytut Matki i Dziecka podaje, że 90% dzieci w Polsce ma wady postawy kręgosłupa, stóp i kolan.
  • Biorą się one z siedzącego trybu życia, noszenia zbyt ciężkiego plecaka, czy przyjmowania nieprawidłowych pozycji podczas codziennych aktywności.
Więcej na ten temat TUTAJ!